Kasteel De Essenburgh in Hierden biedt een sfeervolle mix van historie, natuur en beleving. Op het prachtige landgoed aan de rand van de Veluwe worden het hele jaar door diverse activiteiten georganiseerd, zoals schermclinics, bootcamps, open kasteeldagen en exclusieve groepsarrangementen. Een bijzondere locatie voor een dagje uit, waar cultuur, ontspanning en gastvrijheid samenkomen.

Tijdens deze Open Monumentendag is de Plantagekerk op zaterdag 12 september opengesteld. De Plantagekerk is gebouwd in 1932, naar het ontwerp van de Harderwijker architect P.H. van Lonkhuyzen. De gehele kerk met toren is opgetrokken uit donkerrode bakstenen in kettingverband. De hoofdingang bestaat uit een brede, uit zes rollagen bestaande rondboog en een brede dubbele deur met smeedijzeren gehengen. De ramen zijn gevuld met gekleurd glas-in-lood. Het inwendige van de kerk is grotendeels bewaard gebleven. Informatie over het programma van PodiumPlantage volgt.

Tijdens deze Open Monumentendag wordt de scheepswerf opengesteld. Op de scheepswerf van Oost werd in 1911 een smederij geopend, die onder meer onderdelen voor de botters maakte. Deze smederij wordt nu nog regelmatig gebruikt en kan bezocht worden. Op zaterdag 12 september zijn er op het Historisch Havenkwartier allerlei activiteiten, onder andere bij de smid, die uitleg geeft. Zie Historisch Havenkwartier.

Het stuk muur aan de Hortuskant van de onderdoorgang van de Markt naar het Hortuspark is een restant van de kapel van het Minderbroederklooster. De rest van de kapel stond op de Markt.

De muurhuizen bij de Vischpoort zijn door het jaar niet te bezichtigen. Het muurhuis dat het dichtst bij de Vischpoort staat (Schapenhoek 9) is de ingang van de Vischpoort. De Vischpoort is tijdens deze Open Monumentendagen geopend. Alleen het muurhuis op Schapenhoek 7 (de antiekwinkel) is tijdens Open Monumentendag opengesteld. Vier muurhuizen met lessenaarsdaken tegen de zeemuur bij de Vischpoort. De muurhuizen werden vroeger bewoond door de minder draagkrachtigen van de stad.

De Kelder De Hollandse Tuin (vroegere naam Krijcokelder) is alleen te bezoeken tijdens een stadswandeling. Tijdens deze Open Monumentendag is de Kelder van De Hollandse Tuin geopend. De kelder van Bruggestraat 10 is een overblijfsel van een middeleeuwse herberg De Hollandse Tuin. Hier zijn enige vondsten van de opgraving Bruggestraat 10 tentoongesteld. Verder is een deel van Bruggestraat uit de middeleeuwen te zien.

Het monumentale gebouw van de Oude Synagoge werd tot vorig jaar gebruikt als inloophuis. Uit de gedenksteen in de Synagoge blijkt dat H. Wolf en I. Marcus in 1839 de eerste steen hebben gelegd voor dit gebouw. De Synagoge heeft dienst gedaan van 1839 tot 1947. Aan de buitengevel hangt een gedenksteen ter nagedachtenis van het wegvoeren van 21 joodse medeburgers, die zijn omgekomen in de Tweede Wereldoorlog.

Wijtgraaf 18 – Gerenoveerd monument in het hart van Hierden

Op de hoek van de Wijtgraaf en de Zuiderzeestraatweg in Hierden staat een bijzonder stukje Veluws erfgoed: het gerenoveerde monumentale pand op Wijtgraaf 18. Dit karakteristieke gebouw op de Noordwest-Veluwe is een tastbaar bewijs van de rijke agrarische geschiedenis van Hierden en de omgeving. Na een zorgvuldige renovatie straalt het pand opnieuw de schoonheid en eigenheid uit die typisch zijn voor de Veluwse bouwtraditie.

Bij de restauratie van dit deel van de stadsmuur kwam het fundament van een rondeel te voorschijn. Om het zichtbaar te maken heeft men het rondeel enige meters opgemetseld met moderne steen. Schuin tegenover het rondeel bevindt zich aan de Vitringasingel (naast de Houtwalgarage) de opstapplaats voor de bus naar Hierden.

Het Plantagepark is aangelegd 1761 op het voormalige bastion de Corten Dood en een deel van de gedempte stadsgracht. Het zit gedeeltelijk geklemd tussen de zeebeer en de stadsmuur. Het Plantagepark is altijd openbaar toegankelijk. In dit Plantagepark staat het herdenkingsmonument 1940-1945. Tijdens Open Monumentendag 2026 wordt in het Plantagpark het Blije Bietjes food festival georganiseerd. Zie www.stichtingonderstroom.nl voor meer informatie over dit festival.